http://qarantineh3.wordpress.com/

افسوس که پری فسانه بود
افسوس که دلتنگی را
در غم زمین پاسخی نبود
افسوس که پشیزی را به پشیزی
بهایی نبود
در انسانیت این روز
افسوس که حرمت ذهن
زایل تر از بهداشت کثیف زمانه بود…

فصل باران های موسمی (مجید برزگر)

فیلمی تصنعی و متظاهرانه که فکر می کند با نشان دادن تینیجرها و استفاده از دوربین روی دست و گردش سیال دوربین و البته فرار از نوشتن دکوپاژ و میزانسن دادن، می تواند با کلاشی، “گاس ون سنت”ِ نسخهء وطنی باشد اما زهی خیال باطل که طرف با این اوصاف، “ابوالفضل جلیلی” هم نشده است! اون آقا رو اگر می بینی شده گاسِ بزرگ چون کلاسیک رو جویده تا رسیده به اینجا!

قصهء فیلم دربارهء پسرک نوجوانی ست که پدر و مادرش در حال جدا شدن اند و او را در واحدی در اکباتان تنها رها کرده اند و گویا که فقط مادرش چندی یک بار برایش غذا می برد. پسرک صبح تا شب با دوستان اش ول می گردد که روزی جلوی در بلوک با دختر دانشجویی آشنا می شود و او را به خانه آورده و اسکان می دهد و تا آن جا پیش می رود که در ازای باج دادن به موادفروشی که جنس اش را باخت داده است، دختر را خرج می کند و دختر هم به چه دلیلی نمی دانم چرا، تن اش را به ساقی می دهد و استدلال هم می کند که “بعضی چیزها را در زنده گی باید فراموش کرد و به ذهن نسپرد”!

نثر فیلم نامه چیزی بین نثر ادبی و محاوره، دودو می زند. دیالوگ بسیار بدسلیقه و بی ریخت نوشته شده اند و ذره ای از خلاقیت در آن ها یافت نمی شود. در کل ریتم فیلم هم بدون کشش و جذابیت است و حسابی خسته کننده است تا جائی که بنده را که از یک فریم “قلقلک” و “دختر میلیونر” هم نمی گذرم را مجاب می کند که بروم بیرون تو سالن و گردشی کنم و اندکی خاله زنکی با آقایدالله و جناب زمانی و برگردم و ببینم که هنوز دخترک در حال ور زدن و بیانیهء فلسفی در کردن از خودش است و پسر هم دپرس و ک.س.خیال در فیلم نامه رها شده است  و تو خودش مثلن دارد رنج کافکایی-هدایتی می برد!

توصیه : شما بِری همون تیزرهای جشنواره رو بسازی واست بهتره، حتمن درآمدش هم بیشتره. بی استعدادی و نابلدی که شاخ و دم نداره!

ربط و بی ربط : اگر شما فهمیدید ربط اسم فیلم به خود فیلم چی بود، بنده هم فهمیده ام!

حیف : حیف از لوکیشن اکباتان که هیچ استفاده ای ازآن نشده بود که هیچ، بدتر حرام هم شده بود. بابا مردیم از بس شات بسته از فیس بچه دپرسی دیدیم!

پشیمانی : در پایان فیلم، دوست داشتم آن بیست و چند دقیقه دیر رسیدنم بیشتر طول می کشید و اصلن کل سانس را بی خیال می شدم و روزم را با همان راننده خطیِ مشتی زیر رگبار به سیگار کشیدن و خاطرات باحال تعریف کردن اش سر می کردم که هم درسی بشود برای زنده گی ام و هم از مصاحبت با چنین کارکتری زیر درختان باران زدهء خیابان ولی عصر، حظ وافر را می بردم تا این که با دیدن این فیلم دچار عذاب خاطر شوم!

چهل سالگی (علی رضا رئیسیان)

فیلمی به غایت ضدتماشاگر و ضد هرکی روی صندلی نشسته جلوی پرده. فیلمی برای حال به هم زدن از هرچه که اسمش سینما و فیلم است. فیلمی به طرز حیرت انگیزی کند و بی بو و بی خاصیت و اعصاب رنده کن از یکی از کاندیداهای کارگردانیِ بی استعدادی که هرکاری کند و دست روی هر سوژه ای برای کار فیلم ساختن بگذارد گه می زند و گند عظما بالا می آورد.

قصهء فیلم دربارهء زن و شوهری است با دختربچه ای کوچک که نامزد سابق زن قرار است برای اجرای کنسرتی از پاریس به طهران بیاید و باز شدن زخم عشق گذشته، این دو را به هم می ریزد و مرد برای تسکین خود پیش استاد لغت نویس اش می رود و با بچه اش نرد فلسفه قرقره کردن می بازد و آخر سر هم همه چی درست می شود!

کتابت را زمین بگذار : من تا به حال کتابی از خانم “ناهید طباطبائی” نخوانده ام و همیشه در برابر برچسب های روی جلد کتاب هایش که از کاندیداتوری و جوائزش خبر می داد، مقاومت کرده و به تورقی سرسری ازشان گذشته ام. اما با دیدن این فیلم مطمئن شدم که قطعن برد کرده ام و پولم را در جوب نریخته ام! حالا گیریم که اقتباس تخمی بوده اما تم و موضوع داستان که منقلب نشده. پس باید عرض کنم که خواهر دینیِ گرامی! شما هم مثل آقا رئیسیان بی استعدادی و همان کار و بیزنسی را که داری ادامه بدی بهتره واست!

بچه از رو مخ بیا پائین : فیلم یک دختربچهء نونور و حال به هم زن دارد که مدام از خودش افاضات در می کند در حد شعر سعدی و تشریح افکار مولانا! مطمئن باشیم این بچه چیزیش نمی شه؟ مطمئن باشیم عقل همه سر جاشونه؟

عزت سیمرغ نه، سکه می خواهد : آقای بازیگر به نمودن هر جماعتی راضی ست برای آن که سکه بگیرد. این جا هم نمی دانم چه کسی یا کسانی رو نموده تا بتواند با آن بازیِ سبکِ آقای بازیگری اش به مقصودش برسد!

بدرود بغداد (مهدی نادری)

فیلمی به نظر راجع  به شرایط و موقعیت ساکنین بغداد. می گویم به نظر چون تا دقیقهء سی ام که در سالن بودم چیزی از فیلم دستگیرم نشد. فیلم بدون ارائهء هیچ گونه روند یا حداقل ضد روندی بدون توقف مشغول فرم بازی  و شیطنتی بی معنی با مقولهء فرم است.
دوربین بازیگوش و پرتحرک است. تعداد پلان های خرد زیاد است و کارگردانیِ آن سبکی به سیاق کلیپ های ام.تی.وی دارد. فیلم با صحنه های مبارزه در رینگ بوکس که شروع فیلم است، ضرباهنگی پرشتاب به خود گرفته است. اما همهء این هیاهوها برای هیچ مطلق است! تا همان نیم ساعتِ ابتدائی که فیلم شدیدن ناموفق بود. از آن جا به بعدش را به قضاوت آن هایی می گذارم که اعصاب اش را داشتند و نشستند تا پایان فیلم را دیدند.

سامان سالور کجاست؟ : جای هر دو فیلم اش در جشنواره خالی ست اما در این فیلم احتمالن مرامی مدیرتولید بوده است. حالا علت مرام گذاشتن آن هم در چنین فیلمی چیست نمی دانم؟

صبح روز هفتم (مسعود اطیابی)

این فیلم را ندیدم و خب مسلمن نظری هم راجع بهش نخواهم داشت! اما همین را بگویم که عنوان اش که باسمه ای ست تا خودش که ببینیم چه جوری ست بماند به وقت اکران.

موخرهء اولی : جشن واره/ ان واره تمام شد. جوائز/ غنائم پخش شد. در اختتامیه، خبرنگاران و روزنامه نگاران به سالن راه داده نشدند و کلی تحقیر شدند. برادران مکتبی هیچ بمبی  در هیچ سالنی نکاشتند. فیلم ها خوب و بد با بی برنامه گیِ هرچه تمام تر اکران شدند. استقبال کمترین حد ممکن بود. اکثر قریب به اتفاق این فیلم ها اکران نمی شوند تا سازنده هایشان بیشتر تحقیر شوند که دیگر فیلمِ بدونِ پروانهء نمایشِ عمومی به جشنواره ندهند و از طرفی هم حاج آقا فرح بخش و باقی دالتون های مافیای اکران “قدرت صلح میرزائی” ها را بر پرده بتپانند و عاقبت سینمای ایران را بکنند ملوک الطوائفی درست مثل جاهای دیگر!

موخرهء دومی : همیشه برای من تمام شدن جشنوارهء فجر مثل روز آخر شهریورماه بوده است. با همهء آن غم ها و دلگیری هایش. درست مثل عصر سیزده به در که به خانه می آیی و می روی برای دوش گرفتن و به فردای شروع سال مثلن کاری فکر می کنی که چه گهی باید بخوری. مثل پایان سفر که باید در تاریکیِ پارکینگ کورمال کورمال وسائل را خرکش کنی و راه پله را آرام گزکنی تا مبادا همسایه ها بیدار شوند.
اما امسال غم من صدچندان بود برای خودم و برای دیگران. آن ها که نبودند و آن ها که نیامدند تا باشند. درست مثل “نعمت گرجی” پیرمردِ “درخت گلابی” خودم را به آن راه زدم و الکی خندیدم و هبلیسم را محور قرار دادم تا روزگار ده روزِ بگذرد و سختی هایش کمترحس شوند. اما به قول پیروزفرِ “مهمان مامان” امروز که گذشت، فردا رو چیکار کنیم با این بی پولی و بی جنسی و بدبختی؟…

اگر کسی بود که جوابی داشت که برای لحظه ای قانع ام کند خوب می شد.

پسر آدم، دختر حوا (رامبد جوان)

فیلمی که قرار است مثلن کمدی باشد اما دریغ از یک فریم خنده! انبوهی از شوخی های مسخره و دمده، احمقانه و شدیدن بی مزه و در یک کلام کثافت که سگ-خنده ترین آدمِ روی زمین را هم به نیش خند وا نمی دارد!

من نمی دانم آدم چقدر باید برای ایجاد موقعیت های کمیک که خب کار سختی هم هست، استعداد داشته باشد ولی این را می دانم موجودی مثل “رامبد جوان” در این زمینه یکه تاز ضد استعداد است.  چه این که اگر قرار باشد نوبلی دربارهء این قابلیت وجود داشته باشد، تردید ندارم این آدم لایق ترین و بی همتا ترین گزینهء ممکن در سطح جهان خواهد بود! به این اضافه کنید بلاهت و بی شعوریِ مطلق نه تنها در زمینهء تولید طنز بلکه دربارهء محیط و جغرافیایی که درآن زنده گی می کند که البته گمان کنم اصلن در این محیط یعنی در این مملکت زنده گی هم نمی کند. حالا عرض می کنم چرا…

خلاصهء قصه فیلم از این قرار است که دو وکیل دختر و پسر جوان در واحدی مشترک در دو اتاق هم جوار دفتر وکالت می زنند و در گرفتن اولین موکل باهم رقابت می کنند. یکی از اقوام دختر پروندهء طلاقش را برای آن ها می آورد و سوژه تا آخر کشمکش کلیشه ایِ بین این دو در رقابت برای استیفای حقوق زن و مرد است.

حالا مشکل کجاست؟ کلیشه یا استیفای حقوق؟ جواب من هیچ کدام یا در واقع همان بی شعوریِ آدم نشسته پشت دوربین است. کلیشه که باید باشد و بهره گرفتن از آن لازم که نه واجب است و شعار دادن هم خوبش خوب است. اما وقتی طرف انقدر مغز فندوقی ست که در این شرایط که دستگاه امنیتی به قول بهنود گنجشک را دارد با توپ می زند، راهپیماییِ خیابانیِ جداگانه برای زنان و مردان راه می اندازد که بروند جلوی شورای نگبان و تشخیص مصلحت استیفای حق کنند و پلیس مملکت هم خفن تر از پلیس فرانسه و سوئیس فقط تظاهرات کننده گان را ساپورت و همراهی می کند(!) و شبکهء خبر و الجزیره هم دارن پوشش خبری می دهند و مصاحبه های زنده می روند، واقعن به جز این که اطمینان کنیم در مخ طرف جای مغز، پهن کار گذاشته باشند چه گمانه زنیِ دیگری می توان داشت؟ نمی دانم!!

بنگرید به شعار تظاهر کننده گان : “مادران، کودکان پیوندتان همیشه همیشه”… فکر کنید! تنها برای یک ثانیه! نظر شما چیست؟

مجمع الجزایر لوس و نونورهای مقیم مرکز : فیلم مجموعه ای از آدم های لوس و مافوق بی استعداد در بازیگری را یک جا با هم دارد. فقط به این لیست بنگرید :”مهناز افشار،”حامد کمیلی”، “شیلا خداداد”، خود خر “رامبد جوان”!

چرا پس انقدر کم بود؟ : فیلم یک واحد فیم فتال معرکه دارد که علت آمدن و رفتن اش در فیلم نامه کاملن نامشخص بود و احتمالن باید از آقای تهیه کننده پرسید که چی شد که یک دفعه صحنه وپشت صحنه قاطی شد و پلنگه چشم قشنگه پرید جلو دوربین! اما مهم نیست چون خانم “لیلا اوتادی” نقشش مهم نیست خودش مهم است. هرچند باید گفت حیف که “رامبد جوان” ابله هیچ نمی تواند قدر چنین گوهری را در به تصویر درآوردن یک نقش فوق آب درآر در سینمای وطنی بداند!

نظر من چی میگه : به نظر من، “لیلا اوتادی” از جمله گزینه های مورد اعتمادی ست که نباید حالا حالا ها حرام شود و خیلی جا دارد برای شکفتن در باب امور 3کسی یت!

هشدار : “الی شاکر”جون باید مراقب باشند که برای شان این واحد، رقیب بسیار خطرناکی می باشند و هر آن امکان دارد که گوی رقابت را هاپولی کرده و اینا… اما تهیه کنندهء باهوش این وسط از ترکیب و کنار هم قرار دادن این دو، می تواند هم سود سرشار را نصیب جیب مبارک و هم هبل فراوان را نصیب هبل دونیِ مخاطب بنماید!

مراتب سایز سینه : نکتهء جذاب تر از این برای من در فیلمی که تمامن ضدجذابیت است چیزی جز سرگرم شدن با نیمچه تخصصم که تشخیص سایز، ابعاد و مدل سینه های آکترس های محترمه در فیلم هاست، وجود ندارد! همان طور که عرض هم کردم علاوه بر فیم فتال بودن خانم “لیلا اوتادی” در رقابت تنگاتنگ با “الی شاکر”جون، در باب سایز واندازهء سینه ها هم می توانند ساپورت هبلیِ یک ملت هبل زده را پشت سرشان داشته باشند. اما بهتر است که دقت کنند از همان سوتین های الی جان بهره بگیرند که درصد خطای دید عده ای آدم بی تخصص در این زمینه را پائین بیاورند! با احترام فراوان!

کیفر (حسن فتحی)

“حسن فتحی”ِ کارگردان را دوست دارم و به گمانم از معدود کسانی ست در ایران وقتی پشت دوربین می نشیند می داند چه می خواهد و می فهمد که هدایت بازیگر و میزانسن معنی اش چیست.کارگردانیِ “پستچی دوبار زنگ نمی زند” را خیلی دوست داشتم و در هر دوباری که فیلم را دیدم نکته های زیادی یاد گرفتم و به نظرم آن ها که پشت دستش سر صحنه بنشینند، چیزهای بسیارتری برای آموختن خواهند داشت.

اما این فیلم آب سردی بود برای تمام حدسیاتم دربارهء پیشرفت او در کارش! فیلم یک عقبگرد به معنیِ واقعیِ کلمه است. ضعف در همه چی مشهود است. از کارگردانی تا متن شلوغ پلوغ و پیچ و واپیچ اش! به نظر می رسد “علی رضا نادری” می خواسته یک فیلم نامهء پر ملاط داشته باشد ومثل اکثر قریب به اتفاق فیلم نامه نویسان  فیلم اولیِ دنیا، همهء حرف هایش را یک جا بزند از ترس این که وقت کم بیاورد و یا این که دیگر نشود که فیلمی نصیب اش بشود! از طرفی دست های “حسن فتحی” را هم در پوست گردو گذاشته و بنده خدا نمی دانسته که دیگر چطور می تواند این حجم بالای سکانس ها و دیالوگ ها و خرده داستان های با ربط و بی ربط، با پرگویی هایِ بی حد را جذاب از کار درآورد!

اساسن مشکل اصلیِ “علی رضا نادری” در نمایشنامه هایش هم همین پرگویی های بی پایانش است که تو گویی انگار تمامی ندارد. من یکی که وقتی برای دیدن تئاتری از او داخل سالن می شوم، خود را برای بیشتر شنیدن و کمتر دیدن انبوهی از کلمات و قصه های کوچک و بزرگ تمام و ناتمام آماده می کنم و وقتی هم که از سالن خارج می شوم سعی می کنم با ضربه زدن به طرفین سرم بخشی از آن ها را از راه گوش هایم به سمت بیرون پرتاب کنم!

به هر رو فیلمِ بدون کشش و ضدجذابیت فتحی دربارهء چندین پروژهء کلاشی و پول شویی و قاچاق بین المللی و این هاست که بازیگران تخمی ای هم دارد از جمله “مصطفا زمانی”ی مزخرف که مرتیکه سلحشور یک گه دیگر بعد از “رضا گلزار” به ماتحت سینمای وطن عماله فرمود که حالا تا این بابا بیاید جا بیفتد و بفمهد فرق بازیگری و پیازسیب زمینی چیست باید هزاران کیلومتر نگاتیو حرام شود تا ببینیم چه می شود!”مریلا زارعی” را هم که هیچ وقت دوست نداشتم و ندارم چون هر دو پاشنهء آشیل را با هم دارد، هم زشت است و بدهیکل و هم بازیگری ست بد!

این جا تگزاس است یا طهران؟! : مرد مسن متمولی در فیلم است که گردانندهء بخشی از ماجراهای پشت پرده است. جالب این جاست که طرف با بنز سیاه رنگش در شب با شاتگانی در ماشین راه می افتد و می رود و دخل “امیر جعفری” را در باغی در می آورد تا قصهء فیلم تمام شود و بعد از آن هم با آسوده گی ی خیال با دافش در شهر قر می خورد! مطمئن باشیم همه چی درسته دیگه؟!

بالماسکه از استنلی تا حسن : کوبریک با “چشمان کاملن بسته”اش، جهان تازه ای از برگزاریِ بالماسکه را پیش چشمان بیننده های خود باز کرد. در فیلم فتحی فصلی هست که در مراسمی مخفیانه و خفن گروهی از ملت ک.س.میخ دارند با رقص ژاپنی و ماسک هایی شبیه به گریم های نمایش کابوکی رقص خاصی را اجرا می کنند و مضحک تر از آن ورود “تام کروز”یِ “مصطفا زمانی” به مراسم زیرزمینی و مواجهء مضحک تر از آن با “امیر جعفری”ست!

نتیجه گیریِ غیر هبلی : ببینم یعنی تو این مملکت ملت بخوان مراسم زیرزمینی بگیرن میرن بالماسکه اجرا می کنن دیگه؟ پس به این ترتیب باید منتظر این باشیم که جای مراسم های آن چنانیِ فاحشه رقصان جناب شهرنویی، اجرای کابوکی وار استاد از تل بازی هایشان رو سی.دی. پخش بشه دیگه؟!!

فاحشه گان در راهند آیا؟ : نمی دانم باز از امثال این لغات یا لغات دیگر است که این وب را می تواند فیلتر کند یا نه؟ اما این را به دفعات از دهان افراد مختلف شنیدم با ذکر جزئیات خصوصن آقا هاشم پور که لفظ این لغت با ید طولایشان به عهدهء ایشان گذاشته شده بود تا قبح اش را بترکانند! آیا این الفاظ خبر از سر درون مسئولین دارد برای عادت شکنی های بعد از این؟ باید منتظر ماند و دید! “دینگ/دینگ”

سرگرمی سرگرمی سرگرمی : حالا من باید چه کار کنم که شما را از پس یک فیلم حوصله سر بر و سردردآور بتوانم راضی نگه دارم؟ چاره ای ندارم جز این که بروم سراغ همان نیمچه تخصصی که عرض کردم که البته خودم را هم سرگرم و مشعوف می کند!

سوژه خانم “هانیه توسلی”ست که الحق و الانصاف به دافِ رسمیِ با کمالاتی مبدل شده اند. هرچند که قبلن بودند اما تمام و کمال نبودند. حالا با مدل جدید ابرو برداشتن شان و آن میک آپ جدید که خوش روی صورت شان نشسته است، علی الخصوص سایه های مایل به خاکستریِ پشت چشم شان که جذابیت شان را دو چندان کرده است، باید  صد بارک الله گفت! نکتهء دیگر رنگ مشکیِ موها و تضادش با ابروهای روشن است که ترکیب کم یاب و البته مورد علاقهء بنده است. اما برسیم سر اصل مطلب که سینه های این بانوی محترم است. سایز سینه های کوچک مایل به متوسط هانیه به نظرم همیشه یک اندازه بوده اند و در طول این سال ها، قبل و بعد از انجام امور بهینه برخلاف عرف معمول تفاوت چندانی نداشته اند. شاید در بهترین حالت یک هوا، فقط و فقط یک هوا در خوش بینانه ترین حالت در حد نیم سایز رشد داشته اند.

انتقاد از عمل انجام شده : در سریال دری وریِ “سامان مقدم” ایشان و یا طراح لباس سریال دست به تقلبی زشت زدند که البته عرف است و پذیرفته اما برای من ناخوشایند و آزارنده ست و آن را توهین به شعور فرد دیدزننده می دانم که این کار همانا استفاده از سوتین های جادوییِ “حمید شب خیز” است که در این جا هم گویا به رسم عادت قبلی، خانم هانیه همان سوتین ها را برداشته اند و به بدن زده اند، آن هم با فنرهای کج وکوله که ترکیب بدریختی را هم به هیکل شان و هم به لباس شان داده اند. هرچند که این گونه تریک های از مد افتاده نمی تواند راه را برای سایزسنجیِ بنده سد کند.خب این هم از این… سرگرم شدید؟!

نخودی (جلال ناظمی)

فیلمی درژانر سینمای کودکان که به نظرم با کنار گذاشتن کاستی های معمول یک فیلم اولی از بستن هولکیِ ته قصه تا جلوه ویژه های ضعیف نیمهء دوم فیلم، می توان آن را تجربه ای موفق دانست با نکات جذاب و دیالوگ نویسی هایی با دقت و احترام برانگیز. ضمن این که در پس تم داستان یک نظرگاه فلسفیِ خواسته یا ناخواسته هم شکل گرفته که قابل تقدیر است. فیلم دربارهء یک پسر جوان عروسک گردان ست که کارش با بن بست مواجه شده و بی کار می شود و از پس این اتفاق، اعتماد به نفس اش را از دست می دهد و روز به روز کوچک تر می شود و قدش آب می رود تا این که بالاخره با سفر به سرزمین موجودی به اسم “نخودی” و تحت تاثیر گفته های او حالش خوب می شود و پرده پائین می افتد و ما نمایشی را از حدیث نفس این جوان دیده ایم.

آن صدای خوف انگیزِ آن آدم همیشه خلاق : خانم “مرضیه برومند” در این فیلم علاوه بر نقش آفرینی که می توان کردیت کارگردان برای بهره گرفتن از مشاوره های خانم برومند تلقی اش کرد که اتفاقن کار درستی هم هست، رد پای مشخص و معلومی به جا گذاشته اند که در لا به لای کار مشهود است.

سکانس برگزیدهء اول : سکانس آغازین فیلم که چیزی حدود ده دقیقه است که هم ترانه های بی نظیری دارد و هم اشارات تاریخی-سیاسیِ به روز شده ای در آن به چشم می خورد که به وضع حال ما و پیشوایمان نظر دارد.

سکانس برگزیده دوم : “صابر ابر” برای تشخیص بیماریِ خودنخودبینی اش پیش دکتری می رود با بازیِ جذاب “علی رضا خمسه” که علاوه بر بانمک و پرجزئیات بودن کل سکانس، در پایان متوجه می شویم که خود دکتر هم کوتوله است و این بیماری را دارد.

ترکیب لغات بانمک : به عنوان یک آدم علاقه مند به ترکیب لغت، ترکیب های جدید و تا به حال نشنیدهء جذابی را در این فیلم دوست داشتم. یکی “خودنخودبینی” بود در مقابل “خودبرتربینی” و دیگری “سرطان قد” گرفتن.

دیالوگ برگزیده : “صابر ابر” رو به نخودی : تو راستی راستی نخودیِ واقعی هستی؟ نخودی : آره، نخودیِ واقعی ام… ببینم نکنه چینی ها بالاخره کار خودشونو کردن و نخودیِ چینی هم فرستادن تو بازار؟

آب باریکه : اصطلاح معروف کارمندان در دوران ماضی که بر روی حقوق دولتیِ شان حساب باز می کردند. اما این جا من می خواهم به جوی بسیار نحیفی اشاره کنم که این فیلم با تمام بضاعتش (راستی شاغلام چه خبر؟!) راهی را برای خودش باز کرده است که آرزو می کنم برای سینمای کودکِ با خاک یکسان شدهء امروزمان کورسویی از امید باشد.

بازیگران تا این جا بی ادعا : “صابر ابر” و “رعنا آزادی ور” که چه خوب کاری کرده اند که بازی دراین فیلم را پذیرفته اند و به سیاق احمق ها به حساب بچه بازی و این مسخره بازی ها به من نیامده و این ها نگذاشته اند. اتفاقن هر دو هم خوب اند ودوست داشتنی که به نظر می آید نکتهء فیلم را گرفته اند و با آن همدلی ِ کافی را داشته اند. خصوصن “صابر ابر” که کم کم حس خنثای من نسبت به او دارد تغییر می کند و کم کم دارد ازش خوشم می آید.

سنگ اول ( ابراهیم فروزش)

خب مثل این که “هوشنگ مرادی کرمانی” شده است سرقفلیِ تمام کانونی ها و فیلم سازان کانونی یا شاید هم خود کانون با او کنترات بسته باشد! فیلم علاوه بر سوژهء دستمالی شدهء آن که آدمی به دنبال دیدن خواب مرگش در پی خریدن سنگ قبر و غیره می افتد، دو تا ابژه ترسناک و تخمی در قالب بازیگر هم که دارد با عنوان های “محسن طنابنده” و “اندیشه فولادوند” (یا همان که به مادر فولادزره گفته زکی بابا)، هر آدم نیمچه عاقلی را ترغیب به فرار به جای قرار می کند بنابراین بنده هم نیز این گونه ظاهر شدم وفقط نیم ساعت اول فیلم را دیدم. از طرفی چون هم باران خفنی گرفته بود که برای برگشت مشکل ساز بود و هم “نود” داشت که تیم محبوبم هم امروز دربی را حسابی انداخته بود توش! پس ماندن تحت هیچ شرایطی جایز نبود!

زشت و ان ترکیب و بی خاصیت : به نظرم این ویژگیِ دو بازیگر این فیلم است که توضیحی ندارد. فقط به این صفات عقده ای بودن و کلاش بودن را هم اضافه کنید تا پکیج شان تکمیل شود!

فینال امشب : هوا که خوب است یعنی عالی ست. شده است چیزی شبیه به لندن عزیز. تیم تمام کودکی هایم استقلال/تاجِ بورژوا/بوگندو را له کرده است. کمی حالم خوب ست. فردا جشنواره/ان واره تمام می شود. من نه خاله را دیدم و نه… گور بابای حاج سماک! امید دارم 22بهمنِ کولاکی در پیش باشد تا روحیهء همه مان بهتر شود. خصوصن دوستان دپ و خموده ام که تعدادشان روز به روز دارد ضرب در چند می شود. دیدن نسخه های مفصل و کیسه داروهای رنگارنگ دست شان و قیاس آن ها با چند سال پیش شان دلم را غمین می کند و روحم را می تراشد. دوست دارم روزی بیاید هرچه زودتر که با ایشان بتوانم چونان گذشته عیاشی کنم و خوش بگذرانم. نمی دانم تا آن وقت چقدر دیگر باید هزینه بدهند و بدهیم؟!

دعای “هامون”ی : خدایا معجزه بفرست… یه معجزه!

شکلات داغ (حامد کلاهداری)

فضای حاکم بر فیلم از آن فضاهای سرد و تلخی ست که دوست دارم. خوشبختانه فیلم، تا  حد بسیار زیادی درآمده است و از قپی در کردن های روشنفکری و فخرفروختن های خرکی و آن چنانی خبری نیست. فیلم بی ادعاست و محور روایتش را طرح داستانک هایی از زنده گی ی چند نفر که در کافی شاپی رفت وآمد دارند، قرار داده است.

قصهء اول، زنده گی ی پسر جوانی ست که گردانندهء کافه است به همراه دوست دوران دانشجوییش که حالا معتاد شده و روزها کنار خیابان انقلاب کتاب می فروشد و شب ها پیش او می ماند.

دومی زنده گی ی یک سرهنگ بازنشستهء ارتش پهلوی ست که در پانسیونی زنده گی می کند و به هم خانه هایش به دروغ قول داده که دختر فرنگ رفته اش برمی گردد و برای همین هم دست به دامان زنی که همیشه تنها به کافی شاپ می آید، می شود.

سومی قصهء طلا فروشی هبل مسلک است که در جنب کافه مغازه دارد و هبل هرگونه زن را دارد و به هوای شاشیدن به کافه می آید و زن تنها  را دید می زند!

چهارمی قصهء مرد محضر داری ست که روبروی کافه دفتر دارد و چهارمی هم قصهء مرد ارمنی/الکلی ای ست که دختر رو به موتی دارد و کارش
بیزنس سنگ های قیمتی ست و برای غالب کردن سنگ هایش به مردم به این کافه می آید!
بازی ها همه گی خوب و بازیگران کنترل شده اند و از رفتن به سمت تیپ سازی پرهیز داده شده اند.  قسمت جذاب داستان شخصیت پردازی ی آدم هاست با بازیگرانی که در گریم های بسیار متفاوتی ظاهر شده اند. مثلن “علی رضا خمسه” در قالب کارکتر طلافروش حریص و طماع و هبلی با سری تاس و قلنبه عالی ست و یا “فریبرز عرب نیا” (بازیگر محبوبم) در قالب یک ارمنی ی خوش سر و زبان، او هم کچل و کله گرد خوب جا افتاده است. “داریوش ارجمند” سرهنگ هم حتا خوب درآمده و کاملن کنترل شده است. “محسن شاه ابراهیمی”ی محضردار هم راضی کننده است. “فرزین محدث” هم در نقش پسر شیرین عقل طلافروش دوست داشتنی و بامزه است.

کارگردانی ی کار هم  معقول است و تنها بسته بودن اکثر نماها و محدودیت لوکیشن کار را سخت کرده و تنوع لازم برای تغییر موقعیت ها را گرفته، که این امر با توجه به کند بودن روند فیلم، آن را اندکی خسته کننده کرده است که البته با تدوین مجدد و حذف خرده داستان های اضافی می تواند این مشکل را برای اکران عمومی حل کند. فیلم برداری ی فیلم هم عالی ست و نورپردازی های “محمود کلاری” باز هم اعجاز آمیز جلوه می کند.

نکتهء مهم : نکتهء ریز ماجرا به غیر از نمایش واقع گرایانه و خالی از اغراقِ سیاهی ی زنده گی های امروزی های پایتخت نشین، نمایش نگاه کاملن سنتی به زن است که در تاریخ فرهنگ ما باب است. نگاهی کاملن ابژکتیو به جنس زن و آن را در مقام یک شیء تقلیل دادن و فقط برای ابزار دست کار از آن بهره کشیدن. این جا ابژهء جنسی ی “نیکی کریمی” برای مرد طلافروش به داغ کردن او منجر می شود، برای محضردار یک سوژهء مناسب برای دید زدن و احیانن صیغه ست، برای سرهنگ یک کالای بدلی که به جای دخترش می خواهد به دیگران غالب کند، برای مرد ارمنی سنگ قیمتی ای که در دست اوست ارزش دارد و این بین فقط نگاه پسر جوان، معتدل و میانه روانه ست که در پی جلب توجه او و کشاندن اش به طرف خودش به شیوه ای انسانی و محترم است.

انتخاب لوکیشن هوشمندانه : درست است که سوژهء اتفاقات بسیاری از فیلم های فرنگی محل کافه است اما در این جا به نظر من انتخاب هوشمندانه ای است، چرا که کافه به سیاق غربی اش در تاریخ فرهنگ بعد از انقلاب ایران تازه کم کم دارد معانی ی کاربردی ی خودش را پیدا می کند. محلی که اتفاقات زیادی در زنده گی ی روزمرهء ماها درآن می افتد.

کماکان حضور سینه حرف اول را می زند : دخترک خوش اندام و باوجناتی که قرار بود با پسرک دیگری عقد مخفیانه بکند، جدن که سینه های اش از استانداردهای باب روز سینمایمان خوش فرم تر به نظر می رسید! مرحبا به انتخاب بازیگر و صدبارک الله به طراح لباس خوش سلیقه!

پلان ویژه : صحنه ای که مرد ارمنی دارد برای پسر جوان از دردهای زنده گی اش می گوید و تا می بیند پسر حواسش نیست یواشکی با رندی و نمک خاصی از پشت کت، با بغلی اش قولوپی بالا می اندازد!

امیدواری و آرزو : با دیدن این مدل فیلم ها اندکی به سینمای فرهنگی و آبرمندانهء ایران که رسمن دیگر چیزی ازش باقی نمانده است امیدوار می شوم و آرزو می کنم که باز هم بشود فیلم هایی با این تیپ و مدل بر پرده تماشا کرد.

دیالوگ انتخابی :  زن طلافروش خطاب به پسرش : پس بابات چرا موبایلشو جواب نمیده؟ پسر : چون موبایلش رو ساکته! الان هم رفته کافهء بغلی با یه خانمی قرار داره…وقتی با خانم ها قرار داره می ره کافه وقتی خانم ها میان این جا من باید برم کافه دنبال آب جوش!

حضور ویژه : “حمید فرخ نژاد” در نقش مالک کافه، فقط با حضور در یک سکانس و بدون دیالوگ از آن شخصیت های دیده نشدهء در سینمای ایران بود که البته آن را هرکسی می توانست بازی کند.
کارکتر این آدم از آن دسته شخصیت های ان و باد به غبغب و تازه به دوران رسیدهء کلاش است که با لباس اسکی ی خفن و عینک مارک دار و صورت برنزه و یه مشت آدامس در دهان وارد کافه می شود و بدون این که حرفی بزند که نکند چیزی از پرستیژش کم بشود، سرکی به سوراخ سنبه های کافه می کشد و بدون این که به حرف ها و توجیهات پسر کافه چی توجهی کند، پول قلنبه را دو دستی تحویل داف مربوطه در اوتول شاسی بلندش می دهد.

شب واقعه (شهرام اسدی)

از آن فیلم های ناب دودره ای ی دفاع مقدسی که طرف بودجهء کپل را چوقیده است و به اصطلاح تا دسته انداخته است توش!
“شهرام اسدی” به اعتبار “روز واقعه”اش آمده شب اش را هم بسازد که زیادی ترمال نموده است!
فیلم روایتگر زنده گی ی یک مکانیک است با بازی “حمید فرخ نژاد” که در آبادان زمان جنگ در ویرانه های نخلستان ها لا به لای ماشین های اوراقی با یک عدد شیرین عقل سیه چرده با توپ چهل تیکه اش روز را شب می کند و شب ها عرق خوری می کند و هبلی می شود و هزیان می گوید و چت می کند و زن اثیری در هاله ای از نور و در این جا به اضافهء آتش می بیند و آخر سر هم به نیت کمپانی ی تعمیراتی اش خمپاره ول می دهد و زخمی شده و رستگار می شود و گناهانش بخشوده می گردد!

(با هر لحنی که خواستید بخوانید) زن من یه دنیا راز و نیازه : آقایان کرگدنان توجه کافی مبذول دارند که اگر روزگاری جناب “گدار” و جناب “روسلینی” همسران شان را بردند جلوی دوربین که معجزه کنند و معجزه هم کردند، آن ها واقعن این کاره (به معنابی دقیق کلمه بازیگر) بودند ودلیل نمی شود که شما هم “لادن مستوفی” باآن قیافهء بِت وآن چشم های ک.و.ن خروسی را بندازی جلوی لنز و خیال هم کنی جواب گرفتی!

با لحن “شهرام شب پره” بخوانید (عجب ساده بودم من، به تو دل داده بودم من) : آقا کار فیلم از جهت ت.خ.م بادکنی به جایی رسید که ناگهان دست غیب از جیب کیف بیرون آمد و ودکا با طعم گلابی به یاد آقا سرژیک فیلم قبلی به سلامتی ی شما نوش شد که عوارضی نظیر نقرس و غیره در پس دیدن این فیلم از تن مان دور شود!

اسامی ی احتمالی ی فیلم های بعدی ی استاد : عصر واقعه، ظهر واقعه، نصف شب واقعه، ساعت پنج عصر واقعه، هبل واقعه، خانم بنده و واقعه، خودم و واقعه،هبل ما دوتا قبل و بعد از واقعه، این واقعه، اون واقعه، کدوم واقعه و …واقعه!

یک ترانهء کوچه بازاری ی قدیمی که فقط اولش یادم مانده می گوید : ودی ودی ودکا… ودی ودی ودکا… حالا…

پرسه در مه (بهرام توکلی)

فیلم از آن دسته فیلم های تخمی/تجربی ست که حال و هوای آن، بیشتر آدم را یاد خزعبلات “آبتین مظفری” ترکیب شده با فاز “عاطفه خادم الرضا” می اندازد که قرار است مستقل و حدیث نفس گونه هم باشد اما به شدت مزخرف و تصنعی  و حال به هم زن از کار درآمده است.
“بهرام توکلی” را با “پابرهنه در خاک”، فیلم اولش می شناسم که با این که با فضای معناگرای آن ارتباطی نتوانستم برقرار کنم اما تا آن جا که یادم است گاف و ایرادی نداشت و می شد روند کش دار و حوصله برش را با آن لوکیشن محدود و فضای خفقان آور مزخرفش یک جورایی تحمل کرد. اما این فیلم خسته تر از آن است که بشود تحملش کرد!
قصه مربوط به زوج هنرمندی ست که پسر، “شهاب حسینی” پیانیستی ست که چشمهء خلاقیت اش دیگر خشک شده و درخت آفرینشش بار نمی دهد که همین امر سبب به هم ریختن روحیه اش و اثر سوء آن بر روابط زناشویی اش با همسرش می شود که او هم از طرف بازیگر نقش مقابل اش در تئاتری که دارند تمرین می کنند و همچنین استاد مشترک شان مورد توجه هبل/مخفی گونه ای قرار دارد.
قصه ازآن داستان های تکراری ست که روزی هزار مرتبه برای بروبچ تئاتر شهر و دانشگاه هنر رخ می دهد که احتمالن شخص رژیستور که از دانشگاه تربیت مدرس آمده در همان حال و هواخواسته آن را تصویر کند و البته الهاماتی هم از یکی از سوژه های مورد علاقهء مولفان سینما از جمله “اینگمار برگمان” هم بگیرد اما با این نوع پرداخت و نوع نگاه و نوع دراماتیزه کردن آبکش و مفتضحانه حسابی ریده است!

(با لحن و ریتم “شهرام شب پره” بخوانید) کدوم شب آی کدوم شب آی کدوم شب؟ : فیلم کار را به جایی رساند که برای پیش گیری از وقوع جنون ادواری، مجددن به مصرف داروی نجات بخش آقا شب پره دست زدم که هرچند با غرغر دخترک شش ردیف عقبی بعد از چهار پنج ترک مجبور شدم بی خیالش بشوم!

اشتباه کستینگ : آقا کی گفته هرجا خواستین دختر عاشق تصویر کنین برین دنبال فرمول مهرجویی و “لیلا حاتمی” رو سنگ رو یخ کنین؟ به قول آقا شاپوری تو “بوتیک”، آخه جان من هر کاری وقتی داره جایی داره همین طوری الکی که نیستش که…

هبل باقالی : فقط همین مان مانده بود که چشم مان به رخ کریه المنظر “مسعود رایگان” بیفتد آن هم در نقش یک هبل/استاد دانشگاه! ببین کار دنیا به کجا رسیده که مقام شامخ هبلیت را به هرکس و ناکسی می دهند!

بیداری ی رؤیاها (محمدعلی باشه آهنگر)

فیلمی دربارهء خانوادهء یک شهید جنگ هشت ساله که پس از 22سال معلوم می شود که او زنده است و خبر بازگشتش  را به خانواده اش می دهند و نظم روتین زنده گی شان به هم می خورد و در حالی که برادر، زن شهید را به همسری گرفته است حالا حکم شرعی اش نامحرم شدن این دو به هم است و باقی ی قضایا…
فیلم قبلی ی باشه آهنگر را در آخرین سانس آخرین شب جشنوارهء سال 86 در سینما فرهنگ به سفارش دوستان دیدم و قصه اش را یادم است که کامل و بی نقص بود و سوتی و گاف نداشت. در همین ژانر دفاع مقدس بود با یک  سکانس بی نظیر به دنیا آمدن بچه در جنگ که در سینمای ایران نداشتیم پرداخت به این قوت را. آن فیلم را که در خدمت ایدئولوژی ی حاکم خوب جا افتاده بود را در کل دوست نداشتم البته نه به دلیل ایدئولوژیک بودنش!

این فیلم هم قصه اش کامل و بی نقص است. گره افکنی هایش درست و به جا و پیچ هایش در ایجاد دست انداز دراماتیک به موقع است و بر اساس همان اصل و الگوی درام ارسطوئی که یک عامل بیرونی وارد قصه می شود و روند خطی ی قصه را دچار اعوجاج کرده و با خروج شا دوباره همه چی به سرجای نخست اش برمی گردد، نوشته شده است.
یک درام کلاسیک با آدم های کلاسیک و فضای کلاسیک که همه چیزش سرجایش است. کارگردانی ی خوبی دارد، بازی هایش یک دست درآمده اند. یک “امین حیایی” خیلی خوب دارد در فضایی که قبلن نبوده است. یک “هنگامه قاضیانی”ی مثل همیشه مغموم و سرخورده دارد که خوب است.

اما راستش را بخواهید با این که فیلم خوبی ست، فیلم مورد علاقهء من نیست و من فیلم را دوست ندارم. به نظرم در عین حالی که کشش لازم را دارد برای تماشاچی که قصه را دنبال کند اما برای من جذابیت ندارد و در یک کلام حالش را ندارم!

سحر او در چیست؟ : اگر کسی می داند که جادوی “امین حیایی” در خوب بودنش همیشه و همه جا در چیست یا در کجاست یا برای چیست ممنون می شوم که بنده را راهنمایی کند!

دست های نافرم : از آن جا که عنصر دست در خانم ها برای بنده و صد البته برای بانوان آکترس نکتهء اهم فی الاهمی ست باید اذعان کنم که دستان خانم “هنگامه قاضیانی” بی نهایت زشت و بدترکیب و چاقالو می باشند! هرچند که از دستان کج و کوله با آن ناخن های جویدهء خانم “مهناز افشار” قابل تحمل تر است!

خانه ای با آجر بهمنی آرزوی من است : (توضیح ندارد! جمله واضح و کامل است! مگه هرچی جلوش دو نقطه بود باید شرح مفصل برایش اقامه کرد؟)

آگهی ی درخواست : اگر کسی خانه ای با این مشخصات دارد بنده را در جریان بگذارد تا یک شب بی زحمت مزاحم شان شوم که حظ معماری را در حیاط منزل شان ببرم. هندونهء حوض اش پای خودم!

تو یک روز سه بار با یک نفر : اشتباه نکنید این جمله، آمار راندهای هبل کاریِ کسی با داف یا زاخار مربوطه یا غیرمربوطه اش نیست بلکه تعداد دفعاتی ست که بنده در یک روز در سه فیلم “حمید فرخ نژاد” را دیدم! فقط شانس بیاورم که در خواب نصیبم نشود که آن طور که افتد و دانی اعراب در به منصه رساندن فعل هبل هیچ مدله تاخیر را جایز نمی دانند!!

ادندینگ نوستالژیک : خدائیش دلم برای چهارراه ولی عصر، حیاط هنرهای زیبا، بهزاد بلور و دی.وی.دی های آرش تنگ شده است. خدا کند زودتر برگردم به دنیای خودم دراین دنیای وانفسایی که از آقا یدالله تا بیژن امکانیانِ واقعی همه گی در پی این اند که هر جوری شده بندازند توش!

پس نوشت : بعد از مدت های مدید، این طنین دل انگیز اذان صبح که درحال پخش است، دارد حال کثیری می دهد!

وقت بودن (جلیل سامان)

فیلمی دربارهء زندگی ی حاشیه نشین های بلوچستان و شرایط و موقعیت زندگی ی بومی های آن ناحیه. قصه دربارهء مردی ست که نمی خواهد به تحریک شوهر خواهرش دوباره رو به قاچاق مواد بیاورد ولی شوهرخواهرش به بهانهء این که او یکبار “قسم زن طلاق” را به زبان آورده، خواهرش (زن او را) از خانه شان به صورت گرویی برمی دارد تا مرد را راضی به همکاری کند.

البته این همهء قصه نیست و قصه های فرعی ی دیگری هم بود که به خاطر ترافیک مزخرف امروز  چون  دیر رسیدم و متوجهء ربط آن ها به داستان اصلی نشدم. هرچند که به نظر چندان هم چفت و بست ها محکم به نظر نمی رسید،و خب بالطبع چیز بیشتری هم دربارهء آن ها ندارم که بگم.

فیلم تا نیمه با این که ریتم کندی دارد کشش لازم برای پیگیری را دارد اما از نیمه به بعد هم موضوع دیگر گم و گور و تکراری می شود و هم زیادی کش دار و کند. کارگردانی ی فیلم معقول و راضی کننده است. گرفتن بازی از بازیگرهای بومی همه گی خوب و یکدست درآمده است، کاری که اکثر کارگردان های وطنی در آن به شدت ناموفق اند!

چون فیلم هیچ نکته ای ندارد از قبیل سوتی و دیالوگ خوب و بد و داف رسمی و غیر رسمی، فقط به لب های تنها بازیگر زن فیلم اشاره می کنم که با لب های “نگار” دوست دختر “افشین” خواننده در داشتن “لب لب قلوه داره” اشتراکات زیادی دارد!

نفوذی (احمد کاوری- مهدی فیوضی)

فیلمی دربارهء نفوذ مجاهدین خلق یا همان ابلهان اشرف اللهی در سیستم مملکت و تلاش آن ها برای ارتباط گیری با نیروهای امنیتی ی وزارت که در سال 82 می گذرد. چرا؟ نمی دانم!

فیلم قرار است تبلیغی ایدئولوژیکی برای میزان بالای قدرت و هوشمندی ی دستگاه اطلاعاتی ی کشور باشد که تا حدی سعی می کند بی طرفانه باشد و اندکی هم انتقادی که تا یک ساعت اول هم خوب پیش می رود. یعنی هم خوب قصه می گوید هم ریتمش در تدوین و هم بیان روند قصه با گره افکنی ها و با توجه به متریال هایی که این گونه سوژه ها دارند، راضی کننده، جذاب و پرکشش است. روایت کاملن سالم و سرگرم کننده و کنجکاوی برانگیز است تا این که نیم ساعت پایانی یکهو همه چی خراب می شود و گره گشایی به دم دستی ترین شیوهء ممکن انجام می گیرد و تمام زحمات کشیده شده تا این جا را به باد فنا می دهد!

کارگردانی و بازی ها معقول اند. سوژهء فیلم در نوع خودش در سینمای ایران جدید است. در کل فیلم خوش ساخت و به سامانی ست و به نظر می آید اگر با همین لحن این دسته کارها ادامه یابند، کم کم جای خودشان را برای موضوعاتی این چنینی باز می کنند.

نکتهء ریزپردازنده : یکی دمپایی های بچه های وزارت است که همیشه در محل کارشان به پا دارند و دیگری خوی جوزده و خشن و طلبکار جوانان تازه وارد به این شغل است که یکی شان در جایی سوتی هم می دهد و اسلحه اش را گم می کند!

اشاره : این فیلم به دلیل شرایط حاد امنیتی که برآن حاکم بود، عجالتن سوژه ای برای شوخی کردن و دست انداختن ندارد اگر هم داشت بنده به چشم خواهر برادری دیدم و رد کردم، الا این که اگر به برادرهای مکتبی برنخورد باید گفت که از این به بعد در انتخاب بازیگران زن حتمن دقت بیشتر مبذول دارند که سایز سینه هایشان در حد ابعاد بیگ بیگ خانم “نسرین مقانلو” نباشد که خدای ناکرده زبانم لال یه وقت احیانن کسی هبلش اوت کند!

دیالوگ خود انتقادی : این جا مملکتیه که هرجور بخواهی می تونی توش کار کنی و هرچقدر هم که بخواهی بدزدی کسی هم کاری به کارت نداشته باشه!

چراغ قرمز (علی غفاری)

فیلمی در ژانر کمدی که قرار است در مایه های ژانر “علی خانی/فرح بخش” باشد اما به اون اندازه موفق نیست و اندکی از گرد پای شان عقب می ماند. جالب این که با این که فیلم خالتوری ست و قرار است این گونه باشد، قصه اش برخلاف خال های این سال ها سالم است و به غیر از یکی دو جا که آن ها هم با توجیه این که به فانتزی ی فیلم برمی گردند قابل چشم پوشی ست.

داستان دربارهء یک زوج نامزد کرده است که خب امکان ازدواج ندارند و پسر جوان بی کار بی آر لمپن مآب یک شبه در خوشبختی به رویش باز می شود و اتفاقی وارد جریانی می شود که عاقبت به خیری برایش دارد. اما چون این جا هم برادرهای علمی ی وزارت کل جریان رو در مشت خود دارند فرزندان مملکت و نظام کلهم تضمین شده و شسته روفته می روند سر کاروبار و عروسی و تفریح و خوشبختی و بنداز توش و حالشو ببر و اینا…

یک سری از دیالوگ ها خوب از کار درآمده و یک تعدادی از شوخی ها هم در اصطلاح یخ شان گرفته و تماشاگر “غیرخواص” را به خنده می اندازد که دریک کلام لوس و نونور و بزن دررویی نشده است.

بازیگران بی استعداد : به نظر من هر دو نفر “پوریا پورسرخ” و “الی شاکردوست” بازیگران فوق بی استعدادی اند. البته پورسرخ که جو تیپ سازی ها و لات بازی های شیرین “امین حیایی” را گرفته است در این جا اندکی و فقط اندکی قابل تحمل است.

اما فرق این دو چیست؟ من نمی دانم که برای جماعت دختران “پوریا پورسرخ”، چقدر جذابیت دارد و 3کسی ست اما تردید ندارم که بانو “الی شاکردوست”جون برای اکثر قریب به اتفاق آقایان موجودی شدیدن 3کسی و غیر تکراری ست. باور ندارید؟ به لنز فولو و بوم های سرگردان داخل کادر این فیلم توجه کنید تا قابلیت بالای “هبلی زاسیون” یا همان بالا بردن دوز “هبل کننده گی”ی الی شاکرجان، را متوجه بشوید!

سکانس فوق ویژه : فیلم یک سکانس عجیب در شروع دارد که پسر لات و پیت و از قضا خواننده یکهویی برای مادرش و در رثای او می زند زیر آواز که بیا و ببین چه کلیپی شده است این و چه اجرایی دارد پورسرخ که تهش هم تو حوض آب هندونه دار دمر می شود!

طراحی ی لباس خارج از استاندارد : همان طور که در روزهای پیش گفتم استاندارد لباس های خانم ها در سینمای امسال به برجستگی ی هرچه بیشتر در نقاط هبل کننده مبدل شده اما در این جا طراح لباس بدسلیقه سایز سینه های الی شاکر جون را بی خیال شده و چیزهای تنش می کند که بیشتر به سینمای دوران دوم خرداد می خورد و تا به سینمای متعهد و انقلابی این دوره!

این جا یک دختر چاق و بدبو و بی ریخت هبل موجود است : مژده برای دوستان چاق دوست و چاق فتیشی که یک واحد دخترک با این مشخصات، هبل هرگونه مرد را دارا می باشد و با هر حرکت هر مردی، تحرکاتی هبل وار را از خودش متصاعد می کند که البته برای بنده چندش آور بود تا هبل آور! اگر مرد عملی یا مرد هبلی بفرما قاچ بزن بخور و ببر!

با ریتم “شهرام شب پره” بخوانید : کاشکی کاشکی کاشکی… پلان های این گنده خانم را با همان لباس هایی که گفتم می دادند به الی شاکردوست جون که هرچه بیشتر باشد بازم کم است!

توجه و تذکر : با تو ام دوست عزیز! آری با تو! اینجانب در این جا تنها به قصد خارج نمودن تو از مود افسرده گی و دپرسی این گونه سخنان هبل انگیز بر زبان می رانم! پس بدان و آگاه باش که خودم هیچ گاه هبل مسلکی را برنگزیده ام!

لطفن مزاحم نشوید (محسن عبدالوهاب)

فیلمی از شاگرد پشت دست “رخشان بنی اعتماد” که اولین فیلم بلند مستقل و داستانی ی خود را ساخته است. فیلم در سه اپیزود است که بنا به رسم “گونثالثی” اپیزودها با کلیدهایی به هم قلاب می شوند و هرکدام داستان خود را از جایی می گیرند و جلو می روند.

اپیزود اول قصهء یک زن و شوهر جوان است که مرد، روزنامه نگار سابق و مجری ی کنونی ی مسابقه ای در پیتی در تلویزیون است که زنش را کتک می زند و عمل خود را توجیه می کند و در جهت جبران سعی می کند هرجور که شده منت زنش را بکشد تا او دادگاه نرود.

این اپیزود، اپیزود لق و مزخرفی ست که بازی های چرت با بازیگران تخمی ای دارد : “باران کوثری” و “افشین هاشمی” خوب مثل تیر و تخته با هم جور شده اند و هر دو هم، تر کافی را در کنار فیلم نامهء تخمی ی فیلم می زنند.

اما اپیزود دوم دربارهء روحانی ی دهاتی ای ست که تهران آمده و دفتر ازدواج و طلاق زده و در مترو کیفش توسط سارقی با تیغ خالی شده است. این اپیزود یک کارکتر دزد دارد که فقط صدایش می آید که شخصیت پردازی و دیالوگ نویسی برای او محشر کبرا از کار درآمده!

بازی ی “هدایت هاشمی” در نقش روحانی ی ساده دل و خیرخواه روستایی باورپذیر است. اشاره های ریز به شیطنت و کینهء مردم به این طبقه، جذاب شده و قصه های فرعی ی داخل دفترخانه (درخواست طلاق زن و شوهری میانسال که به ظاهر مشکلی با هم ندارند و درخواست صیغهء زن میانسال و پسر جوان که روحانی مخالف این کار ست) پرکشش و واقعی و شیرین در جایشان جا انداخته شده است.

اپیزود سوم هم قصهء جذابی دارد که بیشتر آدم را یاد قصه های نیویورکر می اندازد با همان سبک و سیاق! اندکی رئالیسم کثیف، اندکی خنده و تلخی، اندکی پوچی، اندکی فانتزی و…

قصه دربارهء زوج پیری ست که برای تعمیر تلویزیون شان به تعمیرکارآشنایی گفته اند بیاید اما چون تعمیرکار دیگری با بچه ای در بغل با قیافه ای مشکوک جایش آمده، پیرزن از روی ترس در را باز نمی کند و فقط از پشت نرده های در ورودی اجازهء تعمیر تلویزیون را به جوان می دهد.

پیرمرد قصه آلزایمری ست و از جمله شخصیت های فوق جذاب تا به حال تصویر نشدهء سینمای ایران است که روزگاری “بهروز افخمی” می خواست بر اساس داستان “آسمان پر از شب” “جرمی کین” که روایتگرش پیرمردی آلزایمری بود فیلمی بسازد که هنوز که هنوز است، نساخته است!

به هر ترتیب بازی ها جذاب و گیرا از کار درآمده اند و مهم ترین اتفاق فیلم هم در دو اپیزود آخر انتخاب درست بازیگرها بوده است.

یادی از نابازیگر/ژورنالیست در بند : “لی لی فرهادپور” که درست 8سال پیش برای آخر بار او را دیدم با دست شکسته و حالی نزار که پشت میزش با سیگاری لای انگشت چون همیشه فرمان می راند. اما حالا نمی دانم کجای اوین با قلب دردش دست و پنجه نرم می کند.

شیشه کش شیشه بکش : در اپیزود آخر “حامد بهداد” در نقش تعمیرکار معتاد در پلانی با پایپی در دست مشغول کشیدن شیشه است. خب! خوب شد که بالاخره هم کسی پیدا شد که یک پلان از پشت صحنهء جناب مارلون هبل/وحشی براندو را نشان دهد و هم سبب خیر شود که طرف دیگر دنبال جا برای کشیدن دراگ و مخفی کردن پایپ نگردد!

دیالوگ ویژه اول : حاج آقا آخه شما بگو چه حالی میشه به یه پیرزن داد جز خوندن ذکر مصیبت ابولفضل؟

دیالوگ ویژهء دوم : (پیرمرد آلزایمری رو به تعمیرکار) سه روزِ که کار نکرده!… می سوزه، خونم میاد، دردم داره… چیکارش کنم؟

دیالوگ ویژه سوم : حاج آقا این کیفت که بدتر از ماتحت ما پاک پاکه…

سکانس اضافه : سکانس آخر فیلم که چیزی تو مایه های  توضیح واضحات بود و دوباره زندگی ی عادی و معمولی ی شخصیت ها رو نشان می داد به نظرم به شدت اضافه بود.

احترام ویژه : برای دو اپیزود دوم وسوم فیلم شخصن احترام خاصی قائلم. چون هم بازتاب دهندهء تمام و کمال و با صداقتی از جامعهء آلوده و چرک طهران امروزمان است و هم با مهارت یک فیلم ساز/منقد بدون هیچ حب و بغضی فقط آینه را روبروی مخاطبش گرفته است. درست مثل کاری که “رخشان بنی اعتماد” با اکثر فیلم هایش کرده است. خلاصه دردهای این سه اپیزود را می شود در سه کلیشهء امروز جامعه خلاصه کرد : زن آزاری/دزدی/اعتیاد.

در پایان : انقدر نوسانات وارده بعد از دیدن فیلم های مختلف آدم را بالا پائین می کند که گاهی حواسم پرت می شود که بگردم ببینم خاله اصلیه کجاست؟ حاج سماک بالاخره آمد یا نه؟

اما این را بگویم که تعداد شخصیت های حاضر بیش تر از اسدالله و آق زکر و جناب زمانی و یدالله شده اند. نمی دانم حالش را ندارم یا وقتش را که آن ها را معرفی کنم و وارد قصه کنم اما به هر ترتیب این ها را فعلن داشته باشید تا بلکه بشود آوردشان وارد گود : آقاگلی، آقاحجی جون، خاله سیاهه و بیژن امکانیان واقعی!

خارج از گود : این را هم بگویم تا یادم نرفته که هرچه سال پیش، سال حاج سماک بازی بود امسال سال هبل بازی ست. آقا من یکی حیران مانده ام از این همه سکانس های هبل، بازیگران هبل نما و فیلم های هبل انگیز! بابا رحمی مروتی! باور بفرمائید اگر “روکو سیفردی” هم بود تا حالا کمر بریده بود و کم آورده بود!

خاطره (نادر حقیقت)

فیلمی در ژانر درام های روان شناختی اما از نوع بسیار دمدهء آن. زنی نویسنده خیال می کند پسرش در کنار اوست و با او و ناپدری اش زندگی می کند و این ناپدری ی اوست که مدام پسرک را اذیت می کند و آزار می دهد. این قضیه تمام مدت از چشم تماشاگر مخفی می ماند و پسر را به همراه مادر و ناپدری اش نشان میدهد که حضور دارد و زندگی می کند اما به یکباره در انتهای فیلم تمام تصاویر و موقعیت های قبلی با جامپ کات هایی سریع ریورس می شوند و نشان می دهد که همهء آن لحظات حضور پسر چیزی جز خیال مادرش نبوده است.

فیلم به شدت کسل کننده است و کارگردانی و فیلم نامه ای ناموفق و پر از اشتباه دارد. موقعیت های تکراری ی بسیاری دارد و هرگونه ریتم برای فیلم را بی خیالش است!

راحت باش دست بزن : اگر سال گذشته می شد پیش بینی کرد که رقص به عنوان بخش نامه به دفاتر فیلم سازی ارسال شده بود، امسال با اطمینان می توان گفت که دست زدن زن و مرد به بدن هم در اکثر فیلم ها وجود داشته  و دارد از جمله این فیلم!

مخ زنی و داف بازی تو روز روشن : “پوریا پورسرخ” یکی از بازیگران فوق بی استعداد نام آشنا که در مکتب و به سبک “سیروس مقدم” آکتوری می کند، در این فیلم نقش دکتر روانکاوی را دارد که به علنی ترین شکل ممکن برای ترتیب دادن مریض هایش از شب کاری و اضافه کاری صحبت می کند! و در پایان فیلم هم در سکانس ویژه ای با صراحت هرچه بیشتر سعی در مخ زدن پرستار را دارد و به او شماره می دهد!

توضیح واضحات : این ها را برای این نمی گویم که “هبل پراکنی” کنم یا در قالب “فضله های پیام گستر” ظاهر شوم. بلکه برای این اعلام می کنم که اگر احیانن دولت غیر امام زمانی ای بر روی کار بود و در سینمایش این قبیل صحنه ها اکران می شد چه واکنش هایی را می شد پیش بینی کرد؟

آدم جوات ها : به این لیست “پژمان بازغی” و “مهناز افشار” را هم اضافه کنید با بدترین تیپ ها و دهاتی ترین لباس های ممکن!

نارسیسم : یا همان مرض “خودشیفته گی”. از قدیم گفته اند برای آرتیست ها کمش خوب است و گاهی لازم. این را دیده بودم که عوامل با اسامی ی خودشان و دوستان شان بازی و شوخی کنند اما این را دیگر ندیده بودم که اسم فیلم نامه نویس را بر روی انتشاراتی ی خانم نویسنده بگذارند و از آن اینسرت بگیرند!

ناسپاس (حسن هدایت)

فیلمی در ژانر تاریخی. باز هم از نوع ضد اسرائیلی (بخوانید ضدیهودی ی آن) که دو سه عدد از قصه ها و روایت های پرکشش و جذاب “عهد عتیق” را برداشته اند و حسابی درش “تر” زده اند. و البته موجبات خنده و تمسخر را به کرات پدید آورده اند. همه چی از کارگردانی و بازیگری و متن و صحنه، احمقانه و مضحک است که تنها قصدش نشان دادن سرکشی ی قوم یهود از موسا و تحقیر این قوم به اتهام رباخواری بوده است.

پارسی را تا می توانیم پاس نداریم : نکاتی که در متن این فیلم وجود داشت حیرت انگیز بود! اول این که یک سری اصطلاح بسیار معمول جور دیگری ادا می شد مثل این “زخمت کاملن بند آمده است!” (به جای خون) و موارد دیگر که یادم نیست. دوم این که زبان گفتگوها چیزی بین روزمره و تاریخی در نوسان بود مثل “سوار این اسب باید در همین حوالی باشد… ایناهاشش، این جاس! و…

(با ریتم بندری بخوانید) هبل هبل یا هبل، یاروم میایه : دیالوگ زن اول : در این جا ایستاده ام که ببینم می توانم این ببر خروشان (اشاره به مردی) را صید کنم؟ زن دوم : پس ما چیکار کنیم؟ برای ما پس چیزی نمی ماند با این حساب؟
مواردی شبیه این زیاد بود.

نتیجه گیری ی هبلی : قوم بنی اسرائیل علاوه بر رباخواری، قومی شدیدن هبل بوده اند آن هم از نوع حاد آن.

نتیجه گیری ی اخلاقی : تا آن جا که می توانی تخریب کن البته به دروغ و باکت هم نباشد!

اعلام برائت (قابل توجه دوستان ف.ی.ل کن) : در همین جا و در همین لحظه بنده ارتباط، همبستگی، علاقه، ملاقه و موارد دیگر را با هرگونه عوامل و آدم های قوم بنی اسرائیل از قدیم و جدید و با هرگونه مدل و تیپ و قیافهء آن از قبیل: یهود، صهیون، آنوسی، ناصری و غیره را به صراحت هرچه بیشتر تکذیب می کنم

طراح لباس بد سلیقه : حالا که کیفیت کلیت فیلم هبلی بود و هردمبیل، یک دفعه لباس های مناسب تری تو مایه های بقیهء فیلم ها برای “الی شاکردوست”جون انتخاب می کردید که می شد، خیال ملتی را از این که مدام با خود بگویند “یعنی زیر این همه پتو که پوشیده  چی می تونه قایم شده باشه؟!” راحت می کرد!

بی خوابی (محمدجعفر باقری نیا)

فیلمی کند و کشدار و حوصله سربر که قرار است مثل همیشه طمع آدم ها را نشان دهد در یافتن گنج و تمام زورش را می زند خصوصن با تدوین غیرخطی اش که ثابت کند فیلم متفاوت و خاصی ساخته است که در اصطلاح می شود گفت، زر اومده قرمهء سبزی و اینا.

لوکیشن های بسیار محدود، صحنه های تکراری با کارگردانی ای چرت، فیلمی ساخته که نقش اولش “کیهان ملکی”ست که سعی می کند به زور ترک نباشد! و “اصغر همت”ش هم قصد دارد خودش را هرطور شده به سیاق آدم های لات و پیت و دزد و پدرسوخته معرفی کند، که هیچ توفیقی ندارد.

فیلم اما یک “آشا محرابی”ی فیم فتال دارد که لباسش در حد هبل/استانداردهای تازهء سینمای وطنی ست که با سارافون گل من گلی اش تا داخل پاسگاه هم می رود و برای جناب سروان هم عشوه ول می دهد و البته تا آن جا که می تواند برجسته گی های سینه های بزرگ/ استانداردش را حفظ می کند که خدای ناکرده یک وقت از چارچوب های استاندارد تعیین شده برای عرضه و نمایش خارج نشود!

طرح پرسش فوری : دوستان و عزیزان آگاه به امور کستینگ داف اعلام بفرمایند به طور استاندارد برای یک پروژهء شهرستان با لوکیشن محدود در فصل هبل/تابستانی آیا یک و تنها یک واحد داف با سینه های این سایزی انصافن برای کل جماعت هبل/پشت صحنه وهبل/جلوی صحنه کافیست یا نه نامردی ست و خیلی کم است و یا هیچ کدام به تو چه ربطی داره مرتیکه مگه خودت ناقوس نزدی؟

دعا : خدایا آدم را یا ترک نیافرین و یا اگر آفریدی با عقدهء تیپ و لباس و رضاگلزار جلو من ان مگسه و این حرفا نیافرین!!

هبل پشمکی : در طول قصه یک مردک بدترکیب و گودزیلایی وپنج من پشم پنچ من ریشی حضور دارد که کارکترها تنها برای اطلاعات دهی به مخاطب با او هم صحبت می شوند و آخر فیلم که همه همدیگر را دارند می کشند طرف می رود مست می کند و هبل “آشا محرابی” می شود و می رود دم خانه بسط می نشیند و خانم هم وقتی می بیند که هیچ انتخابی نمانده به این آقای هبل پشم رضایت می دهد!

ملک سلیمان (شهریار بحرانی)

پروژه ای 8میلیاردی که خانم پشت سری از وقتی نشست روی صندلی این 8میلیارد را ده دفعه برای شوهرش گفت تا این که وقتی فیلم شروع شد، آقا خوابیدند و مدام با تشرهای 8میلیاردی خانم بیدار می شدند! خب پس سطح جذابیت فیلم دستتان آمد. نه؟

فیلم انبوهی از دکورهای یغور دارد که اکثرن به کار نمی آیند و جلوه های ویژهء معمولی ای دارد و فیلم برداری ی استانداردی که صحنه های اکشن آن خوب اجرا و گرفته شده است.

قصه، مجددن مربوط به قوم یهود و قبایل مختلف آن است که عده ای که با پسر داوود اند خوب و باحال اند و آن عده ای که با پسر داوود نیستند، اخ و بی تربیت و بی ریخت اند!

فیلم کششی ندارد و تا آن جا که من در سالن بودم (دقیقهء 95) کسالت آور و بدون قصه و بدون هرگونه روند منطقی ای پیش می رفت. حیف از این داستان های پر از متریال با قابلیت های بالای دراماتیزه شدن که یکی از پس دیگری با سپردن به موجودات کم خرد و فرصت طلب و غیراین کاره، حرام می شود و بودجه های هنگفت آن ها مستقیم به هبل آقا گاوه حواله می گردد!

پیشنهاد : بد نیست یک نهادی تاسیس بشود و فقط مقدار قابل توجه ای نه همه را از بودجه هایی که به حساب جناب گاو واریز می شود را معین نماید که لااقل آقایان بتوانند ریز خرج ها را برای تولید مادهء پراهمیت “پهن” لیست نمایند و در کتاب گینسی جایی ثبت کنند و رکورد بزنند!

داف بی داف : وقتی نقش یک فیلم “امین زندگانی”ی عنق و لب پروتزی باشد و “شبنم قلی خانی” با آن نونور بازی هایش هم که سرجهیزیهء “”بحرانی” حاضر باشد و یک عدد “الهام حمیدی”ی شیربرنجی هم آن گوشه موشه ها بپلکد، آیا جای تردیدی می ماند که نباید فیلم را تا آخر دید و فورن سالن را ترک کرد؟

پایان بندی : سال گذشته با همین صراحت و با همین ادبیات بی تعارف، کوفت نوشت های جشنواره را در بلاگفاک آدم فروش داشتم و چندین ماه هم پس از آن به خیر گذشت و رفت. اما دیروز که ف.ی.ل.ت.ر شدم و از جانب “نژاد فضله”ها تیری به من اصابت کرد، تنها به این فکر می کردم که فاصلهء تاب تحمل “چندین ماه” چگونه به “سه روز” تقلیل پیدا کرده است؟ آیا این بی صبری و آستانهء تحمل مافوق دست پائین نشانی به غیر از واهمه ای صدچندان می تواند داشته باشد؟

فیلمی از کودکان و ظاهرن برای کودکان با اقتباسی غیرموفق از داستان فولکلور “خاله سوسکه” که نویسنده اش سعی داشته ادامهء داستان را هم خودش بنویسد و به ما نشان دهد که بعد از ازدواج خاله سوسکه و آقا موشه چه اتفاقاتی برای آن ها می افتد. هرچند که اتفاقی نمی افتد و آن ها هی بچه سوسولی و بچه بل بلی (به زبان خود نویسنده و به معنی مامان سوسکه و باباموشه با گوش های بل بله ای) می آورند. فیلم بی شک کسالت آور و بی جذابیت است اما مزخرف نیست.

دامبول : در صحنه ای “علی سلیمانی” در نقش آقا موشه برای خرید هویج پیش عموسبزی فروش می رود و در قبال درخواست او عموسبزی فروش یک دفعه قر کمر ردیفی در حد پوززنی ی “فروزان” می آید که بیا و ببین!

توصیهء بی  اثر : دوستانی که دست روی قصه های کهن می گذارند خصوصن قصه هایی مثل این، که حجم بالایی از ظرفیت را برای کار دارد اگر کمی، فقط کمی وقت و فکر بیشتری بگذارند حتمن نتایج بهتری خواهند گرفت.

بازیگر ویژه : مدت هاست که “پروین میکده” را هرجا که هست پیگیری اش می کنم و همهء نقش هایش را از اول تا آخر هرچه بوده دوست داشته ام. صدای دل نوازو فوق مهربانی دارد. دیالوگ هایش را با نمک مخصوص به خودش می گوید و متانت یک مادربزرگ با اصالت را داراست. در این جا هم با این که نقش بسیار کوتاهی دارد اما باز هم عالی ست، علی الخصوص که لباس هایش هم حسابی آپ دیت ش کرده بودند!

طهران/تهران (داریوش مهرجویی/ مهدی کرم پور)

طهران (داریوش مهرجویی)

اثر دیگری از یکه تاز سینماگران همهء دوران های تاریخ سینمای ایران.

داریوش خان گویا قرارش این است که فیلم بد یا متوسط نسازد و فقط بر فراز قله ها حاضر شود. هرچه بیشتر می گذرد، بیشتر جا می افتد، بیشتر سرخوش می شود، بیشتر با زندگی و زندگی کردن اش حال می کند. من شک ندارم داریوش خان هروقت که بخواهند از دنیا بروند رستگار خواهند رفت. این مرد، بسیار چیزها در سر دارد که گویی هیچ پایانی برای بیان شان نمی شود تصور کرد. هرچه که گذشته، آس های بیشتری رو کرده و این بار هم کماکان از همان اول کاری آدم را غافلگیر می کند و سیخ و سفت بر صندلی می نشاند.

فیلم شروع شاهکاری دارد که در آن خانواده ای از طبقهء محروم جامعه تصویر می شوند که نشسته اند دور سفرهء هفت سین و منتظر تحویل سال اند. همه چی رو به راه است که یک باره سقف اتاق کنده می شود و آب باران تمام اتاق و سفره را به گند می کشد. حالا ما با همان شیطنت های فوران آب در “اجاره نشین ها” مواجه ایم چه این که با نمک تر و تروتازه تر تصویر شده اند، و با خلاقیت های بیشتر در تمام جزئیات. بعد، همسایه ها با شنیدن صدا می آیند برای کمک که در همان شلوغ پلوغی و افاضات همیشه گی ی ایرونی جماعت برای دادن راه حل با پرداخت رندانه ای که مهرجویی برای تصویر کردن و نقد این دسته رفتارها داشته، سال تحویل می شود و شیرینی و ذوق زده گی شروع سال، تلخی ی موقعیت را برای همه به فراموشی مبدل می کند. با همان حافظهء کوتاه مدت همهء مان!

سپس این خونواده تصمیم می گیرند برای گذران باقی ی نوروز تا برگشتن عمله اوستاها در تور تهران گردی ی شهرداری شرکت کنند و شب ها در حیاط شان چادر بزنند و کرسی بگذارند. به همین ساده گی، فیلم سفارشی ی داریوش خان آغاز می شود بدون این که ذره ای احساس سفارشی بودن به شما دست بدهد. حالا از این جا به بعد آن ها با گروهی از سالمندان که اتوبوس شان متعلق به شرکتی خصوصی و مخصوص آن هاست و به جای اتوبوس شهرداری پارک شده همراه می شوند تا در شهر بگردند.

مهرجویی ی بزرگ باز هم فوت کوزه گری را به کار می زند و جاهای دیدنی ی شهر را از قدیم و جدید با ذکر تاریخچه، با ریتم و لحن بسیار جذابی جوری معرفی می کند که شما همه جوره فقط می خواهید با این شهر حال کنید. او دست به کار می شود و ریزه کاری ها و خرده قصه هایش را شروع می کند و همان طور که به خودش و تیم همراهش  دارد خوش می گذرد، شما را هم بی نصیب نمی گذارد و با سخاوتمندی ی هرچه بیشتر تمام لحظات شیرین و دوست داشتنی ی خودش و دوستانش را با لذت هرچه بیشتر با شما تقسیم می کند.

این مرد انسانیت را به معنی ی واقعی نه “حقیقی”ی کلمه می شناسد و مهم تر از آن، هنر بزرگش قصه کردن و تصویر کردن آن است به زبانی که هرچه بیشتر در طول این سال ها گذشته، پالوده تر، پاپیولارتر و ساده تر شده است و خب همین است که کار را سخت تر می کند اما او آزمون هایش را یکی یکی با تاپ ترین نمره ها پاس می کند.

او الان در هفتاد ساله گی ست و برعکس تمام هم نسلانش نه عقده ای شده و نه زبان مرگ بر را انتخاب کرده است. او چونان جوان بیست ساله ای می تازد خدایش عمر طولانی و پر از لذت از زندگی به او دهد. آمین!

تصور می کنم : فیلم آنقدر فضای سرخوش و بازیگوش و لذت بخشی دارد در عین این که تلخی ها را هم تصویر می کند که من تمام مدت که خودم را با کارکترها همراه می دیدم و حس می کردم دارم در دنیای آزادی مثلن بعد از به ثمر نشستن سبزها به سر می برم!

غذا و رنگ : مهرجویی عزیز هیچ وقت این عادتت را ترک نکن! تا آن جا که می توانی غذاهای رنگین را تصویر کن و طعم شان را از پشت نوار سلولوئید به بیننده هایت بچشان.

حضور سبز : دیدن “علی عابدینی”ی هامون، در قامتی اندکی شکسته با عصا و با موها  و ریش های سپیدی همچون برف هم بغض می آورد و هم شعف. او غم داشت و بیشتر مواقع سرش پائین بود شاید که چون هامونش نبود. چرا که اگر بود حتمن در کنارش بود و شاید که حرف آخرش را “هامون” قبل از رفتن به او می گفت… داریوش خان قصدش از آوردن او جلوی دوربینش بعد از بیست سال چیست؟

ایدهء محشر : داریوش خان برای آن که طراوت فیلم را حفظ کنند و معرفی ی بناهای طهران برای بیننده خسته کننده نباشد، یکی از قصه های فرعی شان قهر و آشتی ی دوست شان “پرویز نوری” با خانم شان بود که مدام با شعر برای هم پیغام و پسغام می فرستادند تا این که بالای برج میلاد با هم آشتی می کنند.

بازیگر می سازد : “پانته آ بهرام” نازنین از همیشه بهتر و دوست داشتنی تر بود. “قربان نجفی” هم که بهترین حضورش بود. داریوش خان به نظر کاری با بازیگر نمی کند و انگار چیزی نمی خواهد اما معجزهء حضور بازیگر در بهترین بازی ی زندگی اش را خلق می کند.

امید/ امید/ امید : اعتراف کرده و باز هم می کنم هیچ کسی را این اندازه با “آگاهی”، امیدوار به زندگی و آینده ندیده ام. این مرد بزرگ تر از آن ست که در قلم من یکی بگنجد.

موزیک : “بهروز صفاریان”. پرنشاط و انرژی دهنده. انسانی و اثرگذار با ترانه ای جذاب و پرمهر. مهرجویی می داند چه کسی را کجا پیدا کند و به کار بزند. این مرد بسیار داناست.

تهران (مهدی کرم پور)

جدن متاسفم! برای خودم و نسلی که با من است و همراه من! یعنی واقعن همه مان این اندازه بدبخت و احمق و فاسدیم؟!

اگر می خواهید فیلمی از یک عده آدم عقده ای ببینید از جوزانی آدم فروش خانه هنرمندان تا “ان دیشه فولادوند” ترانه سرا/تن سرای دو زاری که عقدهء گنده بودن دارند و اتفاقن هیچی نیستند، تاکید می کنم هیچی نیستند و با عرض معذرت حتا آدم نیستند، این فیلم را از دست ندهید. البته اگر اعصابی از فولاد صد مرتبه آب دیده دارید که بتوانید پکیج کم نظیر نه بی نظیری از این تعداد آدم کوتولهء محمودصفت را یک جا کنار هم ببینید.بشتابید!

باور کنید شرمم می آید حرفی بزنم… باور کنید حتا شرم دارم با راحتی ی خیال فحش بدهم حتا آبدار و کشدار!… شرمم می آید لیچارهای چارواداری ی تمیز فرهنگ کوچه را خرج کثیفی مثل این کنم. فقط بگویم که شرمسارم از این همه آلوده گی و کمبود! عجب کاری کرد کرم پور که تمام درونیات بخشی از این نسل را با خودش استفراغ کرد روی خودش و هم داستان هایش! فیلم مجموعه ای از لجن های متعفن است که هی هم زده می شود (این لغت مناسب است؟). مردار در مردار… بوی چرک و گه تمام سالن را گرفته است.

قصه از این قرار است : یک خوانندهء عقده ای (رضا یزدانی) با گروهش که آن ها هم عقده ای اند قصد اجرا دارند اما سالن شان را می گیرند و آخرسر یکی شان که از همه عقده ای تر است می میرد و دیگران می روند روی بلندی می خوانند. به قول “دادکان” ل للهی اگر بخاهم سوتی ها و چرت کاری ها و چرت گویی های این فیلم عقده ای را بشمارم باید حداقل صد پاراگراف دیگر سیاه کنم تا اندکی تازه طرح مسئله کرده باشم. باور کنید نمی دانم چه بگویم و از کجایش  چطور بگویم؟!!
کارگردانی زیرصفر، بازی ها همگی آشغال، فیلم نامه، حیف از گه خالص و …

طرح سوال جدی : من نمی گویم همه اما اگر واقعن این نسل ما این همه آدم کمبوددار و عقده ای و فاسد و احمق و ابله و سبک مغز دارد دیگر چرا سبزبازی؟ کیهان مصور چرا سیماست؟ بنگرید به اوج افول بخشی از یک نسل…

زشت زشت زشت : “رضا یزدانی” قیافه اش زشت است، موهایش زشت است، موزیکش زشت است، تیپش زشت است، صدایش زشت است… این آدم چرا باید نمایندهء موزیک این نسل باشد؟!! به قول ش.ن. کی گفته آریان نمایندهء این نسله؟… بابا آریان که با همون قر کمر هم جلوی این ازگل، “کلد پلی” می باشد!!

نکته : فیلم پر از نکته های حیرت انگیز است اما این را داشته باشید که کلیپ نهایی فیلم به استاد “کوجی زادوری” سور نه، ک.ی.ر زده بود و “رضا یزدانی” هم با آن حرکت دست هایش که هر کلمه ای را با آن نشان می داد(!!)، جایگاه خانم “حمیرا” در بال بال زدن هایشان هنگام خواندن را به عرش اعلاء می بردند.

برگرد به دهاتت : کاش یک باغبون همیشه سر زمینش مشغول زراعت بود و هیچ وقت نمی آمد شهر تا با رانندگی ی عقده وارش با ماشین برود به فاک عظما! آقا اون باغبون را نمی شد سر صحنه کارش را با همان تصادف یکسره کرد؟! ببینیم نظر شوپنهاور چیست؟ ها؟!

واسه تو بده، زشته : سروش جان صحت، برای تو بده… آمدی در “تقاطع” به طرز مشمئز کننده ای باله اجرا کردی، خواستیم فراموشش کنیم نشد، آمدی در “برخورد خیلی نزدیک”  قر و قنبیل مضحکی از خودت به نمایش گذاشتی و وقاحت یک موجود نه بازیگر را از این همه ابتذال به حد رساندی، خواستیم فراموشش کنیم نشد، این جا دیگر با آن ادای ابی درآوردنت و لات بازی های حال به هم زنت جدن که سنگ تمام گذاشتی!… کم کم باید گفت حیف از “نان و عشق و موتور هزار”… این همه بی استعداد بودی رفیق و ما نمی دانستیم؟ سنگ هم گاهی اوقات آب می شود و زمین او را می بلعد!

کاش از آن کاش های محال : کاش یک جغل گودزیلای چاقال و کثیف و بدبو و مایه خال دبش ملی در زندگی اش هرکار می کرد اما هیچ وقت دیالوگ نمی نوشت!

آرزوی از دست رفته : کاش می شد این فیلم را نمی دیدم که هم نشئه گی ی دراگ داریوش خان نمی پرید هم این همه انرژی ازم نمی رفت برای شرح فیلم محشر بعدی!

معذرت خواهی از خودم و شما : باور بفرمائید نشد. هر کار کردم نشد فحش ندهم! توهین و تحقیری که از دیدن این چهل دقیقه لجن بر پرده دیدم بسیار کمتر از توهین های کودتاچیان در این هشت ماهه بود!

حوالی ی اتوبان (سیاوش اسعدی)

دارم ساندویچ می خورم و منتظرم فیلمی تو مایهء فیلم های “رضا کریمی” و “محمد هادی کریمی” ببینم با توجه به فضای فیلم!

کات به : شوکه ام… حیرانم… خودم را گم کرده ام… من کجام؟… این فیلم چیست؟… این فیلم ساختهء یک ایرانی ست؟… باور نمی کنم دارم چخوف ایرونی بر پرده می بینم!… روح “سهراب شهید ثالث” را در سالن حس می کنم… فضای شهری با نگاهی چخوفی/ثالثی!… تلخ، سیاه، انسانی تر از هر وقت انسان هایی بر پرده ظاهر شده اند که این گندآب نمی گذارد پیداشان شود، شاید گاهی به گاهی… چند سال پیش “نفس عمیق” را داشتم با “بوتیک”. بعد “سنتوری” اضافه شد. این مثلث برای من مقدس بود در تاریخ تلخ این سال هایم اما حالا آن را با کمال میل باز می کنم. مثلثم، مربع می شود!

گنگم، گیجم، پاهایم بر زمین لق می خورند…

این فیلم یک شاهکار، شاهکار و یک شاهکار تمام عیار است. یک فیلم کامل از یک مجموعهء کامل! شرمنده اما مجبورم فقط تحسین و تمجید بیاورم!

فیلم نامه یک الماس هزار قیراتی ست. یک دنیا جهان بینی و یک دنیا زندگی پشت این فیلم نامه خوابیده است. دیالوگ نویسی ها کار دست یک مینیاتوریست بی همتاست. بازی گرفتن از بازیگرها، صحنه پردازی، فضاسازی، میزانسن کار یک کارگردان به تمام معناست. تدوین استاد “محمد رضا موئینی” حیرت آور است. او مثل همیشه کارش رقیب ندارد! انتخاب ساند ترک ها شوکه کننده اند.

من نمی دانم این آقای “سیاوش اسعدی” کیست؟ از کجا آمده؟ ایران بوده؟ نبوده؟… منی که تمام سوراخ ها را یک به یک می جورم، تا به حال هیچ گوشه ای هیچ اسمی از او ندیده ام… نمی دانم قبلن چه کار کرده؟ فیلم دیگری هم دارد یا نه؟ اما می توانم بگویم به نظر من، او یک “فیلم ساز” تمام عیار و کامل است.

فیلم روایت گر زنده گی ی یک دختر جوان ست (“نورا هاشمی”) که خانوادهء فقریش را ترک کرده و با مرد متمولی ازدواج کرده است. او دوست و هم خانهء دوران زندگی ی قبلی اش (“گلچهره سجادیه”) که روسپی ست را اتفاقی می بیند و در حالی که دوستش در پی برقراری ی ارتباطی دوباره با اوست، وی، او را پس می زند. دوست با اصرار در ماشینش می نشیند و چند دقیقه بعد در تصادف ماشین، دختر آسیب می بیند و از همین جا قصهء زنده گی ی آن ها دوباره به هم گره می خورد. فیلم یک بوتیک/نفس عمیق کامل شده است و فاز دیگری از آن ها را تصویر کشیده است. با همان تلخی ها و حسرت ها وآه ها… با همان حدیث نفس ها و ریزه کاری های زندگی ی روزمره و روزمرده. با این تفاوت که این فیلم، نقایص کوچک آن دو را ندارد و به طرز کاملی کامل است.

او کیست؟ : باور بفرمائید هنوز هم فکر می کنم فیلم نامه را نه “سعید نعمت الله” نه ” حمید نعمت الله” که یک گلشیری ای، همینگوی ای، کسی نوشته است. بی اغراق بروید ببینید اگر غیر از این بود شام هرجا خواستید مهمان من!

کل کل اخوان نعمت اللهی : با توجه به سبقه ای که از دیگر کارهای “سعید نعمت الله” سراغ داشتم انتظار مزخرفی در حد کارهای “سیروس مقدم” را داشتم!
اما یکی از رو دست های اساسی را خوردم. سعید بی تردید پوز حمید را با بوتیکش زد!

دیالوگ برگزیدهء اول : (فیلم مملو از دیالوگ هایی ناب است) آدم وقتی حرف داره کسی پیدا نمی شه باهاش حرف بزنه، وقتی هم که پیدا می شه آژانس سر می رسه!

دیالوگ برگزیدهء دوم : به رسول گفتم رسول واسه عروسی، یه چیز ازت می خوام : دوچیز، یکی این که حیاط ریسه کشی بشه، یکی دیگه این که ماشین عروس هرچی باشه فقط پیکان نباشه.

سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن با اختلاف بسیار تعلق بگیرد به : “گلچهره سجادیه”.

سیمرغ بهترین بازیگر نقش دوم زن با اختلاف بسیار تعلق بگیرد به : “نورا هاشمی”.

“شهاب حسینی” و “افشین سنگچاپ” هم عالی اند همان طور که “بهناز جعفری” ی نازنین!
سنگچاپ نقشش در بوتیک را به ملکوت رسانده است.

سکانس برگزیده : دختر (نورا هاشمی) پارچ آب را می آورد می گذارد بالای سر مادر پیرش. تکان تکان های معوج آب در پارچ صورت مادر را معوج نمایش می دهد. مادر می میرد. باز هم بی اغراق تا به حال در زندگی ی شخصی ام هیچ صحنهء مرگی را در هیچ کتاب یا فیلم یا واقعیتی تا این اندازه تکان دهنده ندیده بودم. بغضش هنوز در حلقم است، در دهانم، زیر پلک هایم…

شرط بندی ی خودم با خودم : شش سال پیش، بعد از این که “نفس عمیق” را در سینما دیدم با خودم شرط کردم اگر فیلم اکران شد حداقل بیست بار را بروم که رفتم. اما این بار نمی دانم چه عددی بگذارم وسط؟ اما از حالا غم اکران نشدنش را دارم!

شکرگزاری : خدایا سپاس از تو که این فیلم را جلوی چشمانم گذاشتی و مرا از عصبیت فیلم کپک زده، عجوزهء در اصطلاح “تهران”ی رها کردی!

پرواز مرغابی ها (علی شاه حاتمی)

فیلمی در ژانر کودکان و اندکی بزرگ سالان. “علی شاه حاتمی” چند سالی ست که زده تو کار ساخت فیلم های کودک و نوجوان. اسم و رسم درست و درمونی از قبلی ها خاطرم نمانده. اما انتظاری که نداشتم هیچ، گفتم همین که بتواند کم اعصاب خورد کند کافی ست. تمام امیدم هم به “مهران غفوریان” بود که امیدم را به یاس مبدل نکرد. نه او نه حتا خود فیلم هم همین طور. بساط خنده اش ردیف روال است. نمی توانم بگویم که فیلم را دوست داشتم یا نداشتم اما هم من باهاش حال کردم هم اون با من حال کرد.

فیلم دربارهء پسرک دبستانی ی ساکن روستاست که مرغابی ای دارد و دو داستان خراب بودن سقف خانه شان و مسابقهء فوتبال شان محور زندگی ی اوست. و این دو ماجرا با صحنه ها  و خرده داستان های ریز دیگری پرشده اند و پیش می روند.

غفوریان فیلم که مثل کارهای این چند مدت از برگشتش عالی ست. “مهران رجبی” هم در کنارش بامزه و سرخوش است. حتا “رضا ناجی”، کابوس من در فیلم های دری وری ی “مجید مجیدی” برای نخستین بار بامزه و بانمک است.

دیالوگ نویسی ها و خود فیلم نامه هم کامل و بی نقص است و تمام کلیشه های مربوط به این گونه ها را کاملن پیاده می کند به ترتیبی که اصلن نه توی ذوق می زند و نه خنثا و بی اثر است. شاه حاتمی به همراه خانواده اش فیلمی ساخته معقول و معمولی و سرگرم کننده و صد البته صمیمی و محترم بدون ادعا و ریاکاری های عرف این روزها.

دیالوگ برگزیده اول : مهران غفوریان رو به روی مهران رجبی با اشاره به شکمش : آقا اینا که چربی نیس جان شما همش عضله اس، این جا هشت تیکه اس میاد بالا میشه دو تیکه البته الان همش یه تیکه اس!

دیالوگ برگزیده دوم : مهران رجبی، مدیر مدرسه در واکنش به شعار “سوراخ سوراخش میکنه”ی بچه ها : نه! نه! بچه ها حرف های خوب بزنید چیزای سوراخ دار نگید خوب نیس!

دیالوگ برگزیدهء سوم : مهران غفوریان خطاب به پسربچهء اصلی ی فیلم : علی، برو دوتا گل بزن من دلم خنک بشه یه کم… برو دوتا هم بزن تو پاش خطا کن ولی داور نفهمه ها!

موخره : قبول دارم خیلی نوشتم. حجم مطلب امشب زد بالا اما چاره نبود. فیلم هایی که بسیار دوست داشتم و فیلم/گه مالی که حس انسان بودنم را داشت نابود می کرد. هرچند که هنوز هم گمان می کنم حق هیچ کدام شان ادا نشد… حیف!